TheReporter.asia

ข่าวไอที เทคโนโลยี

CLW ชี้ ไอโฟน ส่อผลิตแบบผิดกฏหมายแรงงานในจีน

องค์กรไม่แสวงหากำไร China Labor Watch (CLW) ออกรายงานเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา (8 กันยายน 2562) ระบุว่า แอปเปิล ปล่อยให้โรงงานผู้ผลิตเครื่องไอโฟน ในประเทศจีนอย่าง Foxconn ละเมิดกฏหมายแรงงานมาอย่างยาวนาน

Li Qiang ผู้อำนวยการบริหารขององค์กรไม่แสวงหากำไร China Labor Watch กล่าวว่า “Apple และ Foxconn รู้ว่าปัญหาเกี่ยวกับคนงานชั่วคราวนั้นเป็นการละเมิดกฎหมายแรงงาน แต่เนื่องจากมันมีผลกำไรในการจ้างคนงานชั่วคราวเกิดขึ้น พวกเขาจึงไม่ได้แก้ไขปัญหา เหมือนเป็นการอนุญาตให้มีการละเมิดเหล่านี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา China Labor Watch ได้ตรวจสอบสภาพการทำงานในโรงงาน Foxconn หลายแห่งและได้เปิดเผยการละเมิดสิทธิแรงงานจำนวนมาก ซึ่งในรายงานของปีนี้มีผู้ตรวจสอบหลายคนที่ทำงานในโรงงานเจิ้งโจว ฟอกซ์คอน และหนึ่งในนักวิจัยทำงานที่นั่นมากว่า 4 ปี และเนื่องจากระยะเวลาการสอบสวนยาวนาน รายงานนี้จึงแสดงรายละเอียดมากมายเกี่ยวกับสภาพการทำงานและการใช้ชีวิตที่โรงงาน Foxconn

Zhengzhou Foxconn (เจิ้งโจว ฟอกซ์คอน) ได้รับการขนานนามว่าเป็น “iPhone City” ของ Apple เป็นโรงงาน iPhone ที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีพื้นที่ถึง 1.4 ล้านตารางเมตรซึ่งคนงานที่นี่จะทำงานหนักทุกวัน เพื่อผลิตไอโฟนครึ่งหนึ่งที่ขายไปทั่วโลก สภาพการทำงานยังคงเหมือนเดิมในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ด้วยค่าจ้างพื้นฐานยังคงอยู่ที่ 2,100 หยวน ($ 295 USD)ต่อเดือน ซึ่งยังไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิตของครอบครัวที่อาศัยอยู่ในเมืองเจิ้งโจว แม้ว่าเงินสมทบประกันสังคมจะได้เพิ่มขึ้นก็ตาม แต่ก็ยังไม่เทียบเท่าอัตราค่าจ้างตามกฎหมายแรงงาน อีกทั้งการฝึกอบรมความปลอดภัยก่อนทำงานได้ถูกลดลงจาก 2 วันเป็น 1 วันในปี 2560

และเพื่อการผลิตตามคำสั่งซื้อที่เพิ่มขึ้นในช่วงฤดูจำหน่ายไอโฟน โดย Foxconn ได้จ้างนักเรียนและแรงงานภายนอก โดยคนงานนักเรียนจะถูกบังคับให้ทำงานล่วงเวลาหลายชั่วโมง นับเป็นการฝึกงานที่โรงงานซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับการศึกษาระดับปริญญาของนักเรียนแต่อย่างใด ขณะที่การว่าจ้างแรงงานภายนอกผ่านบริษัทอื่นเพื่อเข้ามาทำงานในโรงงาน Foxconn ซึ่งบริษัทเหล่านั้นระบุว่าได้โบนัสและค่าจ้างที่คุ้มค่ากับการทำงานในช่วงระยะเวลาฤดูการจำหน่ายไอโฟน โดยอัตราการจ่ายโบนัสจะผันผวนตามความต้องการของคนงานในโรงงาน

อย่างไรก็ตามคนงานหลายคนให้ข้อมูลว่าไม่เคยได้รับโบนัสตามการอวดอ้างดังกล่าว เป็นเพียงกลยุทธ์การหลอกล่อรูปแบบหนึ่งที่ใช้ในการจ้างคนงานเพิ่มในช่วงฤดูการผลิตที่เพิ่มขึ้นเท่านั้น โดยคนงานจะได้รับทราบโควต้าวันหยุดวันลาตามที่ได้อ้างอิง แต่ท้ายที่สุดแล้วหากไม่มีการกรอกเอกสารที่ถูกต้องโรงงานก็จะให้ทำงานล่วงเวลาทดแทนเพื่อเป็นการลงโทษรูปแบบหนึ่ง

ขณะที่ สำนักข่าวรอยเตอร์ รายงานว่า Apple และ Foxconn ได้ออกมาแถลงข้อโต้แย้งดังกล่าวเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา โดยยืนยันว่าได้ตรวจสอบพบการจ้างแรงงานชั่วคราวเกินกว่าที่กฏหมายกำหนดจริง และเรากำลังทำงานร่วมกันกับ Foxconn เพื่อแก้ปัญหาเรื่องนี้อย่างเร่งด่วน

นอกจากนี้ Apple ยังกล่าวอีกว่า จากการตรวจสอบพบว่ามีผู้ฝึกงานที่โรงงานของซัพพลายเออร์ (Foxconn) ทำงานล่วงเวลาในเวลากลางคืน ซึ่งถือเป็นการละเมิดนโยบายของบริษัทจริง แต่ปัญหาดังกล่าวได้รับการแก้ไขแล้ว โดย Foxconn ยืนยันว่าผู้ฝึกปฏิบัติงานที่ทำงานล่วงเวลา เป็นการทำโดยสมัครใจและได้รับการชดเชยอย่างเหมาะสม

ทั้งนี้กฎหมายแรงงานของจีนระบุว่า “คนงานชั่วคราวที่ส่งเข้ามาทำงานจะต้องไม่เกิน 10% ของคนงานทั้งหมด” และ “ชั่วโมงการทำงานล่วงเวลารายเดือนจะต้องไม่เกิน 36 ชั่วโมง” แม้ว่า Apple และ Foxconn ซึ่งเป็นผู้ผลิตให้กับ Apple จะรับรู้ถึงข้อบังคับในชั่วโมงการทำงานเหล่านี้ แต่พวกเขาก็ไม่ปฏิบัติตาม ขณะที่รัฐบาลจีนก็ไม่ได้บังคับใช้กฎหมายอย่างถูกต้องโดยเฉพาะกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิแรงงาน ด้วยเหตุผลที่บริษัทข้ามชาติช่วยผลักดันการพัฒนาเศรษฐกิจในประเทศจีน ทำให้พวกเขายใช้ช่องโหว่ในกฎหมายแรงงานของจีนเช่นนี้ได้

นอกจากนี้ Apple ได้ลบแอปพลิเคชั่นมากกว่า 25,000 รายการออกจาก app store ในประเทศจีน ตามกฎหมายและข้อบังคับทางอินเทอร์เน็ตของจีน และยังได้ย้ายบัญชี iCloud ของผู้ใช้ชาวจีนไปยังศูนย์ข้อมูลท้องถิ่น หลังเผชิญกับแรงกดดันจากรัฐบาลจีน Apple ทำให้ต้องปฏิบัติตามกฎและข้อบังคับเหล่านี้ แต่ในทางตรงกันข้าม Apple ได้ทำน้อยมาก เพื่อปรับปรุงสิทธิของคนงานในโรงงานผู้ผลิตของเขา

Apple อ้างว่าพวกเขาห่วงใยคนงานทุกคนในสายการผลิต แต่ที่จริงแล้วคนงานจะได้รับค่าจ้างใกล้เคียงหรือเท่ากับค่าแรงขั้นต่ำในท้องถิ่นเท่านั้น ซึ่งมันเป็นเรื่องยากสำหรับคนงานในการดำรงชีวิตด้วยเงินเพียงเท่านั้น ทำให้คนงานมองว่าการทำงานล่วงเวลาเป็น “ประโยชน์” เนื่องจากพวกเขาสามารถสร้างรายได้มากขึ้นและได้รับเงินเดือนที่ดีทุกเดือน ทำให้คนงานใช้เวลามากกว่า 10 ชั่วโมงต่อวันในการทำงาน และชั่วโมงทำงานที่ยาวนานเหล่านี้ดึงดูดให้คนงานมาสมัครงานที่โรงงานผู้ผลิตของ Apple

ก่อนหน้าปี 2016 Foxconn ไม่ค่อยได้รับพนักงานชั่วคราวเท่าปัจจุบันที่มีแรงงานเอาซอร์สอยู่กว่า 50% ของจำนวนพนักงานทั้งหมด การว่างจ้างพนักงานภายนอกเช่นนี้ช่วยให้การผลิตในช่วงฤดูจำหน่ายไอโฟนไม่เกิดภาวะขาดแคลนแรงงาน โดย Foxconn สามารถรับสมัครแรงงานระยะสั้นจำนวนมาก (แรงงานชั่วคราว) ในระยะเวลาอันสั้น แม้ว่าค่าแรงของคนงานที่ส่งเข้ามานั้นจะสูงกว่าคนงานปกติ แต่คนงานที่ส่งเข้ามาล้วนเป็นคนงานระยะสั้นและโรงงานไม่จำเป็นต้องเพิ่มค่าแรงให้กับคนงานปกติในระยะยาว ดังนั้นค่าใช้จ่ายในการจ้างคนงานระยะสั้นจึงต่ำกว่าการสรรหาพนักงานปกติเป็นอย่างมาก

ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา China Labor Watch ได้ทำการตรวจสอบโรงงานหลายสิบครั้งและให้ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนและสิทธิแรงงานแก่คนงาน โดยองค์กรได้รับการร้องเรียนจำนวนมากจากพนักงานในสายการผลิตของ Apple คนงานกล่าวว่า พวกเขาต้องเผชิญกับสารเคมีที่เป็นพิษทุกวัน แต่ไม่ได้รับอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลที่เพียงพอ เมื่อป่วยพวกเขายังถูกบังคับให้ทำงานล่วงเวลาโดยผู้จัดการมักใช้การสั่งงานด้วยคำพูดมากกว่าใช้เอกสาร และบางครั้งก็ลงโทษคนงานด้วยการขอให้ยืน คนงานหญิงบางคนประสบกับการล่วงละเมิดทางเพศในขณะที่ทำงานในสายการผลิต เราพยายามที่จะส่งเสริมสิทธิมนุษยชนและค่านิยมจากประเทศตะวันตก แต่กระบวนการผลิตของผลิตภัณฑ์เหล่านี้จาก บริษัท ตะวันตกเป็นกระบวนการละเมิดสิทธิมนุษยชนและผลิตโดยคนงานที่ถูกเอาเปรียบ

ทั้งนี้ Apple มีการออกรายงานความรับผิดชอบของซัพพลายเออร์ทุกปีและมีจรรยาบรรณซัพพลายเออร์ของตัวเอง เพื่อให้แน่ใจว่าซัพพลายเออร์ของตน “ให้สภาพการทำงานที่ปลอดภัย ปฏิบัติต่อพนักงานด้วยความเคารพและให้เกียรติกับพนักงานฝ่ายปฏิบัติอย่างยุติธรรมและมีจริยธรรม…” อย่างไรก็ตามการค้นพบเมื่อเร็ว ๆ นี้ของเราเกี่ยวกับสภาพการทำงานที่ Zhengzhou Foxconn ทำให้เห็นถึงปัญหาหลายประการ ซึ่งเป็นการละเมิดจรรยาบรรณของ Apple แม้ว่าแอปเปิลจะมีความรับผิดชอบและมีความสามารถในการปรับปรุงสภาพการทำงานพื้นฐานในห่วงโซ่อุปทานอย่างไรก็ตาม แต่ขณะนี้ Apple กำลังโอนต้นทุนจากสงครามการค้าผ่านซัพพลายเออร์ไปยังผู้ปฏิบัติงาน และทำกำไรด้วยการใช้ประโยชน์จากแรงงานจีน

ขณะที่ Tim Cook ซีอีโอของ Apple เพิ่งกล่าวว่า Apple จะต้องปฏิบัติตามมาตรฐานความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร แม้ว่ามันอาจจะห่างไกลจากการบรรลุมาตรฐานสากล แต่แอปเปิลสามารถเริ่มต้นด้วยการกดดันให้ซัพพลายเออร์ปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานของจีน แม้ว่ารัฐบาลจีนจะไม่อนุญาตให้สมาคมแรงงานของจีนมีเสรีภาพที่มากพอ อย่างไรก็ตาม Apple ไม่ควรใช้ประโยชน์จากช่องว่างนี้และละเมิดสิทธิ์ทางกฎหมายของแรงงานจีน ในการเริ่มต้นแอปเปิลควรกระตุ้นให้ซัพพลายเออร์ปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับจำนวนคนงานที่เข้ามาทำงาน นอกเหนือจากจำนวนชั่วโมงการทำงานล่วงเวลาที่กำหนด ซึ่งเป็นสิทธิขั้นต่ำที่กำหนดโดยกฎหมายแรงงานของจีน

ลิงค์ที่เกี่ยวข้อง

รายงานฉบับเต็ม (ภาษาอังกฤษ)